Praktyka

Jak przeprowadzić pilotaż AI w szpitalu lub przychodni?

Pilotaż AI w szpitalu można zepsuć na kilka sposobów. Sprawdź, jak wybrać dobry obszar startowy, zdefiniować sukces i podjąć decyzję po teście.

⏱ 7 min czytania · 📅 15.11.2026 · 👁 28 wyświetleń

Pilotaż AI to uruchomienie systemu w jednym, ograniczonym obszarze placówki, na kilka tygodni, zanim zdecydujecie się na wdrożenie w całej organizacji. Sensowny pilotaż trwa od czterech do dwunastu tygodni i zaczyna się od konkretnej listy kryteriów sukcesu, którą uzgadniacie z dostawcą jeszcze przed uruchomieniem. Bez tej listy łatwo utknąć w nieskończonej fazie testowej, która nic nie rozstrzyga i pochłania czas personelu bez żadnej decyzji na końcu.

Który obszar placówki nadaje się na pierwszy pilotaż?

Najlepsza odpowiedź to: ten, gdzie efekt jest mierzalny, a proces jest ustabilizowany. Jeśli właśnie zmieniacie rejestratorki, przebudowujecie obieg dokumentów albo wdrażacie nowy moduł w HIS, nie zaczynajcie tam. Wyniki będą nieczytelne i nie będziecie wiedzieć, co zrobiło AI, a co nowa procedura.

Obszary, które sprawdzają się jako punkt startowy:

  • Rejestracja telefoniczna. Łatwo zmierzyć czas połączenia, liczbę połączeń nieodebranych i odsetek wizyt umówionych od pierwszego kontaktu.
  • Obsługa korespondencji urzędowej z ZUS, NFZ, WSSE. Każde pismo ma termin, więc przestrzeganie terminów można sprawdzić dokładnie.
  • Dokumentacja wypisowa na jednym oddziale. Czas sporządzenia karty wypisowej jest policzalny przed i po wprowadzeniu AI.
  • Weryfikacja skierowań i uprawnień pacjentów w rejestracji. Liczba błędów przy rejestracji jest policzalna.

U jednego klienta, szpitalu powiatowym z oddziałem wewnętrznym, pilotaż zaczął się od kart wypisowych właśnie dlatego, że ordynator prowadził już własną tabelkę z czasem podpisywania dokumentacji. Mieli punkt odniesienia. Bez takiej tabeli nie byłoby do czego porównać wyniku.

Czego nie wybierać na start: procesów obsługiwanych przez dwie osoby na pół etatu, pełnych wyjątków i zastępstw. Też nie tych, które wymagają integracji z kilkoma systemami jednocześnie. Każde połączenie to osobne ryzyko techniczne, które może zniekształcić obraz pilotażu i utrudnić wyciągnięcie wniosków.

Co ustalić z dostawcą, zanim uruchomicie system?

Kontrakt pilotażowy to nie to samo co umowa na pełne wdrożenie. Zanim cokolwiek podpiszecie, poproście o odpowiedzi na kilka konkretnych pytań:

  • Jakie dane są potrzebne do uruchomienia i gdzie trafią? Czy system działa wyłącznie na Waszym serwerze, czy dane przechodzą przez infrastrukturę dostawcy? To pytanie o RODO, nie o technologię.
  • Kto szkoli personel i ile to zajmuje? Jedno popołudnie, tydzień, czy szkolenie jest online i każdy robi je we własnym tempie?
  • Co się dzieje, gdy system nie działa podczas dyżuru? Jaki jest czas reakcji serwisu, czy jest numer telefonu, czy tylko ticket w systemie?
  • Jakie są warunki rezygnacji po pilotażu? Czy dane można zabrać w standardowym formacie, czy blokada wynika z niestandardowej bazy danych?
  • Jakie są ograniczenia systemu, które dostawca sam przyznaje? Każde dojrzałe narzędzie ma znane słabości. Jeśli dostawca twierdzi, że nie ma żadnych, to wyraźny sygnał ostrzegawczy.

Poproście też o referencje z placówki o podobnym profilu, nie z ogólnego sektora ochrony zdrowia. Szpital wielospecjalistyczny i gabinet POZ to inny rytm pracy, inne obciążenia i inne oczekiwania.

Jak zdefiniować sukces pilotażu, zanim go zaczynacie?

To najtrudniejsza część. I najważniejsza.

Sukces pilotażu AI nie jest subiektywny. Musi być zapisany jako liczba, termin albo konkretna zmiana stanu. Przykłady, które działają w praktyce:

  • Czas sporządzenia karty wypisowej skraca się z X minut (Wasza średnia przed pilotażem) do Y minut.
  • Liczba pism z przekroczonym terminem odpowiedzi spada do zera w ciągu miesiąca.
  • Personel rejestracji ocenia obsługę systemu na co najmniej 4 w skali 5-punktowej w ankiecie po czterech tygodniach.
  • W dokumentacji z opisywanego okresu AI nie wprowadza danych do złego pola częściej niż X razy na sto rekordów.

Zapiszcie te kryteria przed startem, nie po. Widzieliśmy sytuacje, gdy po pilotażu obie strony, dyrekcja i dostawca, negocjowały, co właściwie miało być celem. To trwało tygodniami i kończyło się frustracją po obu stronach.

Warto też ustalić, co będzie oznaczać wynik negatywny, czyli kiedy jednoznacznie odrzucacie system. Bez tej granicy pilotaż może ciągnąć się w nieskończoność. Zawsze można powiedzieć "dajmy mu jeszcze miesiąc".

Co sprawdzać w trakcie pilotażu, żeby nie przeoczyć problemów?

Pilotaż to nie tylko obserwacja. To aktywne zbieranie informacji z trzech źródeł jednocześnie.

Dane z systemu. Logi operacji, liczba błędów, czasy reakcji. Dobry dostawca powinien udostępnić Wam panel lub raport tygodniowy. Jeśli tego nie ma, musicie się upomnieć. Bez danych nie macie pilotażu, macie tylko subiektywne wrażenia.

Opinia personelu. Rejestratorka, pielęgniarka oddziałowa, lekarz prowadzący, ten kto korzysta z systemu codziennie, widzi rzeczy, które w danych nie są widoczne. Typowy problem: system wymaga kliknięcia trzech dodatkowych ekranów przed wykonaniem tego samego, co wcześniej zajmowało jedno pole w HIS. Dane mogą pokazywać "brak błędów", a personel i tak omija system, bo jest żmudniejszy niż to, do czego przywykł.

Incydenty i wyjątki. Zbierajcie każdy przypadek, gdy ktoś musiał ręcznie korygować wynik AI. Nie po to, żeby oceniać dostawcę, ale żeby zobaczyć, czy to są odosobnione sytuacje, czy powtarzający się wzorzec. Typowy przykład: AI świetnie radzi sobie z dokumentacją standardowego wypisu, ale się gubi przy pacjentach z refundowanymi lekami programu lekowego. To ważna informacja o granicach zastosowania, nie dyskwalifikacja całego systemu.

Jak podjąć decyzję po pilotażu: wdrażać, zmienić zakres, czy zrezygnować?

Po pilotażu macie cztery realistyczne opcje, nie tylko dwie.

  • Wdrożyć w obecnym zakresie. Kryteria sukcesu spełnione, personel zaakceptował system, integracja techniczna działa stabilnie. Idziecie dalej.
  • Rozszerzyć pilotaż na kolejny obszar przed pełnym wdrożeniem. Wyniki są obiecujące w jednym procesie, sprawdzacie, czy powtarzają się w drugim.
  • Wrócić do dostawcy z listą warunków. Wiecie dokładnie, co nie zadziałało i co musi się zmienić. Dobry dostawca traktuje taką listę jako punkt wyjścia do rozmowy.
  • Zrezygnować i szukać innego narzędzia. Jeśli kryteria negatywne zostały osiągnięte, decyzja powinna być prosta. Trudna emocjonalnie, ale czytelna.

Czego unikać: decyzji podjętej na podstawie jednej rozmowy z dostawcą po pilotażu, bez wcześniej zebranych danych i opinii personelu. Sprzedawca zawsze znajdzie wytłumaczenie dla każdego problemu. Wasze dane i Wasze kryteria są jedyną tarczą.

Warto też porozmawiać z kolegami dyrektorami z innych placówek. Stowarzyszenie Menedżerów Opieki Zdrowotnej, regionalne grupy robocze, konferencje branżowe to miejsca, gdzie można zapytać: "wy to wdrożyliście, jak poszło?". Doświadczenie innej placówki, nawet pobieżne, pomaga skalibrować własne oczekiwania przed podpisaniem czegokolwiek.

Częste błędy, przez które pilotaże się kończą bez żadnej decyzji

Widzimy je regularnie. Trzy najczęstsze:

  • Brak właściciela procesu. Nikt w placówce nie jest formalnie odpowiedzialny za pilotaż. Informatyk mówi, że to jest sprawa działu medycznego, pielęgniarka oddziałowa mówi, że to jest sprawa działu IT, a dyrekcja czeka na raport, który nikt nie napisze. Wyznaczcie jedną osobę z uprawnieniami do zbierania danych i kontaktu z dostawcą. Bez tej osoby pilotaż rozmywa się sam z siebie.
  • Zbyt krótki czas trwania. Cztery tygodnie mogą nie wystarczyć, jeśli system uczy się na Waszych danych albo jeśli macie mały oddział lub rzadką specjalizację. Uzgodnijcie z dostawcą minimalną liczbę przypadków, nie tylko czas.
  • Pominięcie etapu szkoleń. Personel, który nie rozumie, do czego służy dane pole w systemie, wypełnia je byle jak albo pomija całkowicie. Wyniki pilotażu są wtedy złe nie z winy AI, tylko z powodu braku wprowadzenia. Tego trudno naprawić wstecz.

Od czego zaczynamy, gdy chcecie przeprowadzić pilotaż z nami?

Na początku rozmawiamy o jednym procesie. Nie o całej placówce, nie o "AI w szpitalu" w ogóle, tylko o tym jednym, konkretnym miejscu, gdzie macie problem, który chcecie sprawdzić. Z tej rozmowy wychodzi lista danych bazowych, które chcemy zobaczyć przed startem, i lista kryteriów sukcesu, które zapisujemy razem przed uruchomieniem.

Potem uruchamiamy system w tym obszarze, zbieramy dane, rozmawiamy z personelem i po uzgodnionym czasie siadamy razem do analizy. Wynik tej analizy jest Wasz: może prowadzić do wdrożenia z nami, może prowadzić do wdrożenia z kimś innym, może prowadzić do decyzji "jeszcze nie teraz". Każda z tych decyzji jest lepsza niż kontrakt podpisany bez pilotażu.

Zacznijcie od bezpłatnego audytu, podczas którego razem wybierzemy obszar i przygotujemy tę pierwszą listę kryteriów. Sprawdźcie też realne wdrożenia u innych placówek, żeby zobaczyć, jak wyglądały pierwsze tygodnie u kolegów z branży.

Najczęstsze pytania

Ile trwa pilotaż AI w szpitalu lub przychodni?

Typowy pilotaż trwa od czterech do dwunastu tygodni, zależnie od złożoności procesu i liczby przypadków potrzebnych do oceny. Przy rzadkich rozpoznaniach lub małej liczbie pacjentów lepiej określić minimalną liczbę przypadków niż sztywny czas kalendarzowy.

Czy pilotaż AI w szpitalu jest płatny, czy można go dostać bezpłatnie?

Wielu dostawców oferuje pilotaż jako część procesu sprzedaży, często nieodpłatnie lub po symbolicznej cenie. Zanim przyjmiecie tę ofertę, sprawdźcie, czy system jest wtedy ograniczony funkcjonalnie i czy dane z pilotażu trafią do Was w standardowym formacie, gdy zdecydujecie się odejść.

Czy pacjenci muszą wyrazić zgodę na używanie AI podczas pilotażu?

To zależy od zakresu pilotażu. Jeśli system przetwarza dane osobowe pacjentów, konieczna jest analiza RODO i prawdopodobnie aktualizacja klauzuli informacyjnej. Jeśli AI wspiera wyłącznie dokumentację wewnętrzną bez dostępu do danych identyfikacyjnych, obowiązki mogą być mniejsze. W każdym przypadku skonsultujcie to z Waszym IOD przed startem.

Co zrobić, gdy personel odmawia korzystania z systemu podczas pilotażu?

Odmowa personelu to sygnał, który warto zbadać, nie problem do ominięcia. Zanim ocenicie, czy to kwestia szkoleń, przyzwyczajeń czy realnych wad systemu, porozmawiajcie z konkretnymi osobami i zapiszcie, dlaczego omijają narzędzie. Te informacje są cenniejsze niż same dane z logów.

Czy po nieudanym pilotażu można spróbować z innym dostawcą?

Tak, i to z lepszym efektem. Dane z nieudanego pilotażu są cennym zasobem: wiecie dokładnie, czego szukać i jakie pytania zadać kolejnemu dostawcy. Lista kryteriów sukcesu i rejestr incydentów z pierwszego pilotażu to mocny punkt wyjścia do nowego przetargu lub rozmów.

Opracowanie: zespół redAi z wykorzystaniem narzędzi AI.

Bezpłatny audyt

Chcecie sprawdzić, jak AI rozwiąże to u Was?

Bezpłatny audyt potrzeb i pokaz działającego wdrożenia. Bez zobowiązań.

Może Was też zainteresować